Het land in …

Ik had me er al weken op verheugd, de opening van de Landmarkt. Op een kwartiertje fietsen een nieuwe overdekte markt waar je producten direct van boeren uit de streek kan kopen. Vers van het land, de heerlijkste seizoensproducten.
Vandaag was het dan eindelijk zover.

Gisteren bekeek ik de nieuwste foto’s op de facebookpagina van Landmarkt. De laatste loodjes voor de opening, het vullen van de vakken. Wat zag ik daar? Unoxsoep in blik, Becelmargarine, Becel bakken en braden, Nesquick, pakken van Honig en Knorr, kleine plastic flesjes Spablauw, dozen vol chips van Lays, kratten Amstelbier… Geen soep van de Kleinste Soepfabriek te zien, noch ons onvolprezen eigen Amsterdamse bier van Brouwerij het IJ. (Deze foto’s staan vandaag overigens niet meer op Facebook)

Ik was enigszins uit het lood geslagen. Maar al die producten verkopen ze alleen maar omdat mensen dan niet naar een andere winkel hoeven. Dat is bijzaak. Het gaat om de verschillende versafdelingen, zegt de Landmarkt.

Vanmiddag ben ik er gaan kijken. Voor de deur valt gelijk de bak met watermeloen op. Binnen zie ik op de groente- en fruitafdeling ananassen, avocado’s, meloenen, druiven, doosjes aardbeien, frambozen, bramen. Zakjes gesneden groente en ook Nederlandse prei, kool, wortelen enz. Staat er ook bij: uit Nederland. Geen boer te bekennen en ook geen aanduiding van welke boer de groente komt. Op mijn speurtocht naar biologische groente en fruit, kom ik niet verder dan wat verpakte nieuwe bio-aardappelen, vermoedelijk uit Egypte. Leuk zijn wel de royale potten verse kruiden van Buijsman uit Andijk.

De visafdeling is handen van de firma Tel. Een bekende groothandel met winkeltje om de hoek van de Nieuwmarkt. Tel is gespecialiseerd in exotische vis en heeft een gigantisch assortiment Aziatische diepvriesgarnalen. Er staat dan ook twee vrieskisten van zeker tien meter lang met dat soort dingen. In het midden de verse vis. Er is niets mis de kwaliteit van de vis van Tel en deze visafdeling is heel wat ruimer dan hun winkel. Het heeft alleen weinig met streekproducten te maken en verantwoord is het ook allemaal niet.

Ik proef wat kaas op de kaasafdeling. Niet bijzonder. Er is ook een koelvak waar ik een Skaepsrond uit het nabijgelegen Ransdorp bemachtig. Verder liggen er ook allerlei Franse kazen.

De broodafdeling is in handen van Le perron, een hippe bakker die ik al ken van de markt op de Van Eesterenlaan en de Nieuwmarkt. Ik vind dat een beetje lawaaibrood. Het is allemaal wel biologisch en met desem (en ook gist, denk ik), maar alleen op de dag van aankoop lekker. Het ziet er allemaal uber-ambachtelijk uit en een normaal degelijk volkorenbrood kun je er niet kopen. Waar is het brood van bakker Hartog?

Over de vleesafdeling kan ik niets melden omdat ik geen vlees eet. Ik ben er ook niet gaan kijken.

Het assortiment van kruidenierswaren onderscheidt zich niet van dat van de gemiddelde supermarkt. Er zijn wel wat biologische producten en die staan vreemd genoeg vaak onder in het schap. Geen biologische koffie kunnen ontdekken, ook geen Fair Trade, ik herinner me eigenlijk alleen Douwe Egberts. Er is echt geen bier van Brouwerij het IJ en echt geen soep van de Kleinste Soepfabriek.
In de aanbieding zijn deze week de Knorr Wereldgerechten, kratje Heineken en Lays Chips.

De melk is van een eigen merk, Loeien geheten, en niet biologisch. Herkomst onduidelijk. Ergens onderin staan er nog wel wat flessen biologische melk en karnemelk van een boer uit de buurt.

Het wijnschapje is minimaal en biedt slechts één rode biologische Merlot, voor € 8,50. Een gezellige allemansvriend die zijn prijs echt niet waard is. Voor de rest een klein aantal niet bijzondere wijnen.

Er is ook een grote eetgelegenheid waar me niet direct duidelijk werd wat je er zou kunnen eten. Maar dat zal aan mij liggen.

Het wordt langzamerhand tijd om de kassa’s op te zoeken. Die zijn erg onhandig, want er is geen band of niets. De kassier moet alles uit je kar halen en dan in een lege kar achter hem zetten. ARBO-technisch niet echt verantwoord. Dan moet je ergens je boodschappen in gaan pakken, maar daar is geen goede plek voor.

De Landmarkt wordt overal de hemel in geprezen. Eerlijk gezegd denk ik dat het vooral een slim marketingconcept is dat op sterk op “beleving” is gericht. De versafdelingen zijn leuk ingericht en zo’n verse visafdeling in een supermarkt doet je direct aan je vakantie in Frankrijk denken. Op de website wordt de manager AGF, pardon, groenteman, beschreven als iemand die opgegroeid is tussen de bloemkolen. Even googlen levert op dat hij daarnaast pas afgestudeerd commercieel econoom is.

Voor mij is de Landmarkt een grote teleurstelling. Geen boeren, nauwelijks streekproducten, nagenoeg geen biologische groente en fruit en wel aardbeien en frambozen uit Spanje. Ik behoor, denk ik, niet tot de doelgroep. Ik hoorde een journalist aan een klant vragen of ze het ook niet veel beter vond dan al die elitaire biologische producten. Tja … Ik blijf voorlopig dan toch maar elitair. Ik ga nog wel eens kijken als er meer streekproducten in het seizoen zijn. Voorlopig heb ik vooral het land in …

(On)gelijke kappen?

Het katholieke Don Boscocollege in Volendam heeft de 15 jarige Imane Mahssan verboden op school een hoofddoek te dragen. Een hoofddoek is in strijd met de katholieke identiteit van de school, aldus de leiding.

“Maar ik gun ze het wel, om eens naast hun kopje rijst een kipfilet te kunnen eten.”

De Taalkeuken was laatst in India. Een van de aardige dingen daar is dat vegetarisch eten de norm is. In restaurants kun je vaak wel vlees/vis/ei* krijgen, maar dat staat apart op de kaart onder het kopje Non-Veg. Dat is een geloofskwestie (Hindoeïsme) en een eeuwenoude eetcultuur. Naast dat ik het als niet-vleeseter erg prettig vond, bedacht ik dat India als groeiende economie met een groeiende bevolking op het gebied van voedsel eigenlijk een voorbeeld voor andere groeiende landen is. Grotere welvaart leidt hier niet tot intensieve veehouderij. De Indiase keuken is smaakvol en bevat dankzij de combinatie van granen en peulvruchten (Rijst en brood met linzen) en kleine porties zuivel (verse kaas en yoghurt) voldoende eiwit. En er zijn volop verse groenten.

Maar ik heb het helemaal mis.
Vandaag las ik een interview in Trouw met CDA-kamerlid Ger Koopmans.

De interviewer stelt: “De Partij voor de Dieren, Groen-Links, SP, PvdA en D66 maken zich druk om de vleesproductie in Nederland, omdat de uitstoot van broeikasgassen bij de veehouderij het grootst is, hoger bijvoorbeeld dan de uitstoot van al het verkeer.“

Koopmans: “Die stelling onderschrijf ik niet. Je moet alles in perspectief zien. Als de miljard mensen in India auto gaan rijden, vraag ik me af of dat nog steeds zo is.”

“De Indiërs eten ook nog niet massaal vlees”, werpt de interviewer tegen.

“Maar ik gun ze het wel, om eens naast hun kopje rijst een kipfilet te kunnen eten.”

Niets geen kleurrijke, smakelijke gezonde maaltijden in India, maar een schamel kopje rijst, waar hoognodig een kipfiletje bij moet voor die stakkers. Nu zal ik niet ontkennen dat er heel veel Indiërs zijn die het vaak met alleen een kopje rijst moeten doen, maar die gun ik toch vooral van die pittige linzen en die lekkere verse groente erbij. Maar zo werkt het dus niet.

Koopmans: “(…) de negen miljard mensen die de wereld straks telt, zijn alleen te voeden met een intensieve veehouderij. Daar is het CDA van overtuigd.”

De interviewer probeert nog wat te argumenteren over soja uit de derde wereld voor veevoer, maar dat is natuurlijk ook onzin.

Koopmans: “Vergeet trouwens niet dat 85 procent van het soja schroot is. Dat kunnen mensen niet eens eten. Net als gras, dat eten mensen ook niet. Je kunt de varkenshouderij ook als de grootste afvalverwerker zien. Voor ons past de veehouderij in een duurzame voedingsproductie.”

De interviewer houdt dapper vol: “Op de weilanden waar gras staat, kunnen toch ook bijvoorbeeld kolen worden geteeld?”

Koopmans: ”Het is zo’n verwende Westerse opvatting om vlees terug te willen dringen. Een goede voeding bestaat uit een zekere mate van vlees.”

Kortom, vegetarisch eten is verwend Westers gedoe. In India moeten de mensen eerst maar eens fatsoenlijk vlees leren eten. Dat is beter voor hen en voor het milieu…

* Hindoes beschouwen eieren als niet-vegetarisch.

“Nou ja, je kunt natuurlijk ook gewoon een pak yoghurt op tafel zetten…”

Ik geef het eerlijk toe, ik kijk wel eens naar Boer zoekt vrouw. Soms trek ik het niet, maar gisteravond werd er in alle boerderijen gegeten en dat vind ik dan wel weer interessant.

In huize Richard serveert Duitse Heidi een maaltijd uit haar vaderland: kruimige aardappels met een intrigerende groene smurrie, knakworstjes, gerookte zalm en vrolijk geverfde paaseieren. Wat vroeg in het jaar, dunkt me.

In huize Frank gaat het er minder gezellig aan toe.
”Is er iemand die iets absoluut niet lust of niet mag of niet wil?” vraagt de olijke jonge geitenboer voor hij begint met koken.
“Ja, ik, ik eet geen vlees”, zegt Berber.
“Vind je het erg om het er tussenuit te vissen?” vraagt de krullenbol.
Berber vindt het dan maar niet erg.
“Tja, het zal wel naar vlees smaken. Ik kan het wel apart bakken, maar dan heb ik pannen te weinig en dan duurt het allemaal zo lang.”
Berber zegt dat ze het begrijpt.
Dan gaat de geitenboer los. Of ze misschien denkt dat biologisch vlees beter is. Dat denkt Berber eigenlijk wel. Of ze dan wel een goed beeld heeft van de vleesindustrie en of dat beeld wel objectief is. Of ze niet weet dat biologisch vlees veel meer CO2 uitstoot veroorzaakt? De voorheen zo olijke geitenboer zwaait nu met de koekenpan waar hij zo dadelijk de sukadelappen in gaat bakken.
“Maar ik eet ook geen biologisch.”, zegt Berber.

De stukjes stoofvlees gaan de koekenpan in.

“Je hoeft jezelf hier nu niet tegen te verdedigen daarin, al is de setting hier nu wel drie tegen een. Als je maar weet waarom.” zegt Frank.
Even later is stemming in huize Krullenbol tot het nulpunt gedaald. De drie sollicitantes zitten met de intensieve geitenhouder aan tafel. De twee vleesetende dames proberen hun kokhalzen te verbergen. Het vlees is niet weg te krijgen. De ene weet de oorzaak, sukadelappen moeten een paar uur sudderen.
“Het is soepvlees”, denkt de ander.
Er tekenen zich rode vlekken af op de voormalig olijke geitenhoederwangetjes.
“Ik snap niet dat ik dit vlees heb genomen.”
“Daar kan ik niet over meepraten.”zegt Berber fijntjes.

Vrolijker gaat het toe in huize Annemarie. De drie mannen die zij op zicht heeft genomen laten zich eens heerlijk door haar verwennen. Vooraf tomatensoep, dat kennen de mannen wel. Maar het toetje is een bijzondere belevenis: tiramisu. Een nieuw toetje!
“Ja, ik ben wel wat gewend, maar zulke aparte gerechten, die kom ik niet vaak tegen.” zegt een van de drie glunderend.
“Nou ja, je kunt natuurlijk ook gewoon een pak yoghurt op tafel zetten, maar eh…, dit is toch veel leuker? “ zegt Annemarie.

En hoe moet het nu verder met vegetarische Berber? Die zou een taxi moeten bellen. Naar huis. Daar gewoon een pak biologische geitenyoghurt op tafel zetten. Dat is toch veel leuker dan zitten kieskauwen met zo’n irritante geitenhouder?

Hm…, misschien kijk ik toch volgende week toch maar weer…

Voor wie het heeft gemist

Hollandsch dictaat

Twee dagen na het Groot Dictee twijfel ik voortdurend aan mijn spelling terwijl ik dit stukje schrijf. Mooi dictee trouwens, geschreven door Tommy Wieringa. Ik had 28 fouten. Dat wilde u toch vragen?

Eerder die woensdagavond kwam G. thuis met zijn kerstpakket. Bij het uitpakken ontstak ik niet in thymotische woede, veeleer barstte ik uit in een Homerisch homerisch gelach. Het thema dit jaar was Hollandsche Helden. De Stoere Chips, Krakende Crackers en Zilte Tonijn (zonder MSC-keurmerk) en andere narigheid hebben allemaal een stoere zwarte verpakking met oranje accenten en een “100% STAVAST” keurmerk. Daarnaast hebben ze elk een eigen motto. Een bloemlezing: Staal wordt gehard in de wind, Succes naar arbeid, Vele handen maken licht werk, Schepen van hout, mannen van ijzer. Kortom, terug naar de VOC-mentaliteit, weg met die Jan Salie jan saliegeest.

Wat is dat toch, die modetrend van restauratieve nostalgie, van kleinburgerlijk ressentiment en van heimwee naar een verloren monocultureel paradijs die de winkelschappen van Blokker en Xenos (sic!) blauwwit kleurt met Delfts blauwe theedoeken en mokken, die van Boer zoekt Vrouw een tv-topper maakt en een archaïsche spelling en oubollige spreuken als toppunt van oer-Hollandse gezelligheid beschouwt? (instinkers in deze zin zijn o.a. blauwwit, Delfts blauwe en oer-Hollandse).

Ik denk, al klinkt het vreemd, dat er achter deze Hollandisering van Nederland een Limburger steekt. Het geperoxideerde ressentiment in je kerstpakket.

Laten we maar einde maken aan dit dictaat!

Noot: ik heb sommige termen geleend uit de overigens zeer lezenswaardige lezing die Jan Willem Duyvendak op 11 juni 2009 hield op de Dag van de Sociologie

Keer om! Amsterdam is vol...

We reden vanuit het zonnige noorden naar huis om daar de wedstrijd te zien. Vanaf Zaandam knipperden borden: Amsterdam is vol, Keer om, Ga elders kijken!
Gelukig deed niemand dat, want het het had nog knap gevaarlijk kunnen worden met al die spookrijders. Ik was nog even bang dat de bruggen zouden zijn opgehaald, maar we konden zonder problemen ons huis in de hoofdstad bereiken.

Maar schokkend vond ik het wel. Amsterdam is vol. Keer om! En dan zit Wilders nog niet eens in de regering

Met burgertjes spelen...

Eigenlijk wind ik me 's ochtends vroeg niet graag op, maar toen ik deze enorme posters op het station zag hangen, gebeurde het toch.
Een grote vent die met autootjes speelt en volwassen vrouw die met poppetjes speelt.
Bah!
Rolbevestigend, daar gaat het natuurlijk om, denkt u. Laat die meid nu eens met autootjes spelen. Ook, natuurlijk, maar dat kan ik 's ochtends vroeg nog wel aanzien zonder te ontploffen.

Waar is dit reklame voor? Om gemeenteambtenaar te worden!
Een ambtenaar is heel erg groot en burgertjes zijn heel erg klein. Zo wordt het beroep aantrekkelijk gemaakt. Ik meen dat het reklamebureau als opdracht had te laten zien dat je als gemeenteambtenaar veel meer invloed hebt dan je denkt. Leuk gedaan ... Maar ik als burgertje laat toch echt niet me me spelen!

Kleine lettertjes...

Op de website van de Kamer van koophandel:

Hoe gebruikt u deze algemene voorwaarden?

U moet uw klanten voor of bij het sluiten van een overeenkomst op de hoogte stellen van uw algemene voorwaarden. U kunt de bovenstaande algemene voorwaarden daarom op A4-formaat afdrukken op bijvoorbeeld offertes en aankoopbewijzen. U krijgt de voorwaarden op A4-formaat door bijvoorbeeld voor het lettertype 'Arial Narrow' te kiezen, met een puntgrootte van 5.
(….)
Als u de Algemene voorwaarden deponeert bij de Kamer van Koophandel of rechtbank (wat overigens niet verplicht is), houd er dan rekening mee dat u een normale lettergrootte hanteert. Dit in verband met de leesbaarheid.

Dirk Druiloor Denkt Doem

Terwijl in Kopenhagen de klimaattop druk bezig is te mislukken, zodat we nu zeker weten dat het einde der tijden echt nabij is, zet Dirk Draulans voet aan wal op de Galapagoseilanden. Dirk D. is een Belgische evolutiebioloog die op de Clipper De Stad Amsterdam meevaart om de reis van Darwin op de Beagle 174 jaar geleden over te doen. Doel van de reis is om te zien hoe het nu gesteld is met de natuur en het milieu. En dat is, zoals wij allen weten, droevig, zeer droevig! Het einde der tijden is immers nabij.

Menig natuurliefhebber of beroepsbioloog spaart naarstig voor een bezoek aan dit Mekka van de evolutie. Na een bezoek aan de Galapagoseilanden verveelt hij familie en vrienden nog jarenlang met praatjes en plaatjes omdat alles nog mooier en nog specialer was dan hij gehoopt had. “Wat een landschap”, “De dieren zijn helemaal niet bang”, “We zagen van tien meter afstand een zeeleeuwtje geboren worden”, “Je ziet de evolutie daar echt: op alle eilanden zijn de zeeleguanen net even anders” en als je niet oppast komen daar weer die duizenden dia’s.

Als Dirk D. het Beloofde Land betreedt, ergert hij zich alleen maar rot. Hij moet toegang betalen en vergunningen aanvragen. Hij moet zijn voeten vegen om geen vuil uit de rest van de wereld in het paradijs te verspreiden. En hij krijgt ook nog gids. Het is toch schandalig? Vervolgens bezoekt hij twee nare toeristendorpjes, aait een schildpad in het researchcentrum waar deze exemplaren als ambassadeur voor hun vrij levende soortgenoten te werk zijn gesteld en laat zich kieken bij het monsterlijke Darwinstandbeeld. Zo, dat zijn de Galapagoseilanden. Totaal verpest! Een grote touristtrap. En de hele natuur daar gaat naar de kloten. Allemaal door de slechtheid van de mens. Zeeleguanen liggen zomaar op straat, kun je nagaan!

Alles klopt. Het paradijs bestaat niet meer en het einde der tijden is nabij. Zo is het toch?

Nee, Dirk Druiloor, zo is het niet. De Galapagoseilanden worden goed beschermd. Het allergrootste deel krijgen de toeristen helemaal niet te zien. Daar gaat de natuur in rust en vrede zijn eigen gang. Wat je wel te zien krijgt zijn een aantal bijzonder mooie plekjes met dieren die je nergens anders kunt zien. Dieren die nog steeds niet weten dat de mens slecht is. En dat is wel heel bijzonder.

Naar die plekjes kun je alleen met een gids. En dat is maar goed ook, want die let op dat de enthousiaste natuurliefhebbers ook op die plekjes blijven. En dat ze zich zo gedragen dat de dieren er niet achter komen dat de mens slecht is.

Er zijn twee dorpjes op de archipel. Er wonen namelijk ook wat mensen. En die mensen willen ook een centje verdienen en dus hebben ze er restaurantjes, winkeltjes en internetcafeetjes. Mogen ze misschien? Onvermijdelijk kom je daar ook terecht als je de Galapagos bezoekt. Maar als je de hele archipel afrekent op wat bijverschijnselen en niets vertelt over al het moois dat er nog steeds is, ben je aan het doemdenken. En dan komt het einde der tijden misschien wel echt nabij. Hoop verloren, al verloren.
(en zo werd dit toch nog een kerstboodschap)

Vrouw zonder impact

In navolging van de No-impactman die een jaar leefde zonder het milieu te belasten, hield journaliste Marie-Claire van den Berg met haar gezin een vastenweek voor het klimaat.
Ze berichtte erover in het Volkskrantmagazine en op radio en tv.
Geen verwarming, geen elektriciteit, geen auto, geen producten kopen die van verder weg dan 400 km komen en geen afval produceren. Dat viel niet mee.

Geen wasmachine, maar op de hand wassen, of liever gezegd op de voet, want dat doe je door de was in je ligbad met koud water te stampen. Koken bij kaarslicht. De kaarsen waren van bijenwas, vermoedelijk gemaakt door verstandelijk gehandicapten of andere mensen met een vlekje, maar of dat nu beter is qua CO2- uitstoot vroeg zelfs Marie-Claire zich af. Ze slaat zich er vrouwmoedig doorheen. Vindt een ecoboer op een halfuur fietsen afstand die onverpakte lokaal geproduceerde seizoensgroente wil leveren. Bedenkt dat je gerust vlees kan blijven eten als het maar wilde fazant is. Doorstaat een relatiecrisis waarin haar man dreigt naar een centraal verwarmde hotelkamer met elektra te vertrekken. Ondertussen blijft ze fulltime werken. Superwoman!

Toch zondigde Marie-Claire volgens eigen zeggen gedurende de week af en toe. Eén keer neemt ze toch een kopje koffie (en schrikt zich rot van het door de automaat uitgeworpen plastic bekertje). Want ze mag helemaal geen koffie, die wordt van veraf ingevlogen, vertelt ze op de radio. (Overigens komt koffie echt niet per vliegtuig, maar per schip)
Ook zondigde ze, vertelde ze gisteren bij Pauw en Witteman, door haar kindjes af en toe in een warm badje te stoppen in plaats van met koud water te wassen.

Wij, de lezers, luisteraars en kijkers zijn natuurlijk zwaar onder de indruk. Eigenlijk moeten we natuurlijk allemaal zulke zware offers brengen voor het klimaat. Anders wordt over twintig jaar het North Sea Jazzfestival in Amersfoort gehouden.

Maar ja, dat lukt ons natuurlijk niet. Wij zijn superwoman niet. Bovendien krijgen we de Kinderbescherming aan onze deur als we onze kindjes in een onverwarmd huis bij kaarslicht huiswerk laten maken en ze in een koud bad gooien.

En van kindjes gesproken, zou dat eigenlijk niet veel meer schelen? Minder mensen op de wereld? Kindjes maken, dat is pas echt zondig, Marie-Claire!

Zo, en dan nu een lekker kopje koffie.